Η οικονομική ύφεση και η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στην Ευρώπη

Η κρίση του χρηματοπιστωτικού συστήματος διαχέεται με μεγάλη ταχύτητα στην ευρωπαϊκή οικονομία και την οδηγεί σε μια μεγάλη σε έκταση και βάθος οικονομική ύφεση. Ταυτόχρονα όμως έχει συμβάλει στην μείωση της κατανάλωσης ενέργειας με αποτέλεσμα μέσω των σημαντικών μειώσεων των κοινοτικών εκπομπών αερίων θερμοκηπίου που επιτελούνται, στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ), οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) μειώθηκαν κατά 6,9% το 2009 σε σύγκριση με το 2008.

Βάσει των εκτιμήσεων αυτών, το 2009 οι εκπομπές της Ε.Ε. ήταν περίπου 17,3% μικρότερες από αυτές του 1990 και άρα πολύ κοντά στο στόχο της μείωσης των εκπομπών κατά 20% έως το 2020. Η μεγάλη μείωση στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου προέρχεται από την απότομη πτώση 12,7% της χρήσης του άνθρακα. Η πτώση αυτή οφείλεται κατά κύριο λόγο στη μεγάλη οικονομική ύφεση που σημειώθηκε στην Ε.Ε. το 2009 που με την σειρά της επηρέασε όλους τους οικονομικούς τομείς.

Στην Ε.Ε. η κατανάλωση των ορυκτών καυσίμων (άνθρακας, πετρέλαιο και φυσικό αέριο) μειώθηκε κατά 5,5% το 2009 σε σύγκριση με το 2008. Συγχρόνως, αυξήθηκε σημαντικά η χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) σημειώνοντας αύξηση κατά 8,3% (εκτός της βιομάζας). Οι μεγαλύτερες μειώσεις εκπομπών πραγματοποιήθηκαν στις βιομηχανικές διεργασίες αντικατοπτρίζοντας τα χαμηλότερα επίπεδα δραστηριότητας στους τομείς του τσιμέντου, χημικών, σιδήρου και χάλυβα.

Όσον αφορά την Ελλάδα, η βιομηχανική παραγωγή τον Αύγουστο του 2009 κατέγραψε πτώση 8,8% σε σχέση με τον Αύγουστο του 2008 ενώ μεγαλύτερη ήταν η μείωση της παραγωγής στη μεταποίηση (9,6%) η οποία αποτελεί και τον βασικό κορμό της ελληνικής βιομηχανίας.

Στην Ευρώπη το 2009 οι εξακριβωμένες εκπομπές των τομέων που καλύπτονται από το κοινοτικό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ) μειώθηκαν κατά 11,6% σε σύγκριση με το 2008.

Η μείωση των εκπομπών είναι συγκυριακή και μια (επιθυμητή άλλωστε) οικονομική ανάκαμψη μπορεί πολύ γρήγορα να περιορίσει ή και να εκμηδενίσει λόγω σωρευμένης καταναλωτικής πίεσης τις όποιες μειώσεις εκπομπών, για τον λόγο αυτό απαιτείται συνεχής επαγρύπνηση και παρακολούθηση.

Η παρακολούθηση της προόδου της Ε.Ε. σχετικά με τους θεσμοθετημένους στόχους αναμένεται πολύ σύντομα (εντός του 2010) μέσω της προγραμματισμένης ετήσιας έκθεσης του ΕΟΠ και θα αναφέρεται στις τάσεις των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου βάσει εκτιμήσεων του 2009. Να σημειωθεί ότι τα επίσημα και ακριβή στοιχεία των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου για την ΕΕ κατά το έτος 2009 θα είναι διαθέσιμα τον Ιούνιο του 2011 από τον ΕΟΠ, ενώ το μέγεθος των εξακριβωμένων εκπομπών της Ε.Ε. (ΣΕΔΕ) για το 2010 θα δημοσιευθεί τον Απρίλιο του 2011.

Στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου του Κιότο, η ΕΕ-15 έχει αναλάβει κοινή δέσμευση για τη μείωση των εκπομπών κατά μέσο όρο 8% μεταξύ 2008 και 2012 σε σύγκριση με τις εκπομπές του έτους βάσης. Επισημαίνεται ότι σε αντίθεση με την ΕΕ-15, η ΕΕ-27 δεν έχει ουδεμία υποχρέωση επίτευξης κάποιου κοινού στόχου στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου του Κιότο μέχρι το 2012. Αυτό πάντως που ισχύει για την ΕΕ-27 είναι η μονομερής δέσμευση να επιτύχει τουλάχιστον μια μείωση 20% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου μέχρι το 2020 σε σύγκριση με το 1990.

Πηγή Υ.ΠΕ.Κ.Α